Halde 25 lira olan domates markette 75 liraya satılıyor! Antalya'da sele rağmen sebze fiyatları düştü

ANTALYA'da son haftalarda etkili olan şiddetli yağış, sel, dolu ve hortum nedeniyle çok sayıda serada zarar oluşmasına rağmen, domates ve biber başta olmak üzere sebze fiyatlarında yüzde 10-20 arasında düşüş yaşandı. Havaların sıcak gitmesiyle yayla seralarında üretimin devam etmesi, sahil kesimindeki seralarda da yeni sezon hasadının başlaması fiyatları düşürdü.

Türkiye'nin en önemli örtü altı sebze üretim merkezi Antalya 'da, son haftalarda yaşanan şiddetli yağışlar tarım alanlarında büyük zarara yol açtı. Özellikle Kaş, Demre, Kumluca ve Finike ilçelerinde seralar su altında kalırken, Manavgat'ta dolu ve hortum, Aksu ve Serik'te ise kuvvetli yağışlar etkili oldu. Demre'nin Çevreli ve Üçağız mahallelerinde sel nedeniyle çok sayıda sera zarar gördü. Manavgat'ta 381 dekar tarım alanı doludan, 10 bin 540 metrekare sera alanı da hortumdan etkilendi. Afetlerin ardından üretimde azalma, sebze fiyatlarında artış beklenirken, Antalya Toptancı Hali'nde tam tersi tablo ortaya çıktı.

Antalya'da sonbahar, kış ve ilkbahar dönemlerinde sahil kesimindeki seralarda, yaz aylarında ise yüksek rakımlı yayla bölgelerindeki seralarda sebze üretiliyor. Bu yıl hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin üzerinde seyretmesi nedeniyle yayla bölgelerinde üretim devam ederken, sahil kesimindeki seralarda ise yaklaşık 15-20 gündür yeni sezon ürünleri toplanmaya başlandı. İki üretim bölgesinden aynı anda piyasaya ürün gelmesi, sel felaketlerine rağmen özellikle domates ve biber fiyatlarının düşmesine neden oldu. Antalya'nın yanı sıra, Muğla'nın Fethiye ve Ortaca ilçelerinde de üretimin devam etmesi piyasadaki ürün miktarını artırdı.

DOMATESTE 20, BİBERDE 15 LİRALIK DÜŞÜŞ

Antalya Büyükşehir Belediyesi Toptancı Hali'nin 4 Kasım tarihli günlük fiyat listesine göre domatesin kilogramı kalitesine ve çeşidine göre 25 ile 100 lira arasında değişen fiyatlarla işlem gördü. Standart domateste kilogram fiyatı 25-55 lira, salkım domateste 50-100 lira olarak kaydedildi. Dolmalık biber 35-50 lira, çarliston biber 80-150 lira, kapya biber 45-95 lira, sivri biber ise 30-60 lira arasında fiyatlandırıldı. Halde komisyonculuk yapan sektör temsilcileri, son 1 haftada domateste kilogram başına yaklaşık 20 lira, biber çeşitlerinde ise 10-15 lira düşüş yaşandığını belirtti.

Antalya Toptancı Hal Yaş Sebze ve Meyve Komisyoncuları Derneği (ANTKOMDER) Başkanı Nevzat Akcan, yaklaşık 15-20 gündür sahil kesimindeki seralarda hasadın başladığını belirterek, yayla üretimindeki azalma nedeniyle bir süre önce domates fiyatlarının yükseldiğini söyledi. Akcan, "Yayla bölgelerimiz bu sene zor bir sezon geçirdi. Yaylalarda ürün azalınca domates fiyatlarında suni bir hareketlilik oluştu. Bu, yeni bir pazar bulduğumuzdan ya da ihracat yaptığımızdan değil, ürün eksikliğinden kaynaklandı. Domatesin fiyatı halde 50, 60, 70, hatta 80 liraya kadar çıkmıştı. Şimdi Antalya'da yeni sezon üretimi her geçen gün artıyor. Örtü altı seralarda ürün toplanmaya başladı. Bugün gördüğünüz domates 25 lira. Bu fiyat üretici için zarar demek" dedi.

Sebze fiyatlarının düşmesinin üreticiler açısından ciddi sıkıntılar oluşturduğunu belirten Akcan, tarımsal üretimde maliyetlerin çok yükseldiğini söyledi. Akcan, "Tarım sektörü olarak bizi zor bir yıl bekliyor. Enflasyon konusunda sürekli sebze fiyatları üzerinden değerlendirme yapılıyor. Fakat üreticinin maliyeti hesaplanmıyor. Ben de aynı zamanda çiftçiyim. Eskiden en büyük girdilerimiz tohum, fide, ilaç ve gübreydi. Şimdi işçilik, mazot ve enerji bunların hepsini geçti. Üretim maliyetleri bu şekilde devam ettiği sürece sektörün sıkıntıdan çıkması mümkün değil" diye konuştu.

HALDE 25, MARKETTE 75 LİRA

Hal fiyatları ile market fiyatları arasında büyük fark bulunduğunu anlatan Akcan, nakliye, işçilik ve ürün kayıplarının tüketici fiyatlarına yansıdığını belirtti. Akcan, "Burada 25 liraya satılan domatesi İstanbul'a veya Ankara'ya bedava göndersek bile yaklaşık 20 lira nakliye ve diğer maliyetler oluşuyor. İnsanlar artık masrafların önüne geçemiyor. Marketlerde ise fiyatlar çok daha yüksek. Burada 25 lira olan ürün markette 75 liraya satılabiliyor. Ancak marketlerde de ürünlerin bir bölümü satılamadan çöpe gidiyor. Marketler bu kayıpların maliyetini de tüketiciye yansıtıyor. Pazar yerlerinde ise marketlerdeki kadar yüksek fiyatlar yok" dedi.

Yeni sezon üretiminin artmasıyla fiyatların daha da gerileyebileceğini ifade eden Akcan, ihracatta yaşanan sıkıntıların da piyasayı etkilediğini söyledi. Akcan, "Geçen hafta domates 50-70 lira bandındaydı. Bugün 40-50 lira bandına kadar geriledi. Daha da düşebilir. Çünkü üretim artıyor. İhracatta ve gümrüklerde de ciddi sıkıntılar var. Üreticinin maliyetleri artarken ürün fiyatlarının bu kadar düşmesi sürdürülebilir değil" diye konuştu.

Antalya Toptancı Hali'nde komisyonculuk yapan Selahattin Yılmaz da şiddetli yağışların ardından fiyatlarda artış beklediklerini ancak bunun gerçekleşmediğini söyledi. Yılmaz, "Yağışların kısa sürede fiyatları yükselteceğini düşünüyorduk. Ama şu anda özellikle biberde fiyatlar düşük. Domates geçen yılın aynı dönemine göre biraz daha yüksek olsa da son 1 haftada ciddi düşüş var. Geçen yıl bu dönemlerde domatesi 25-30 liraya satıyorduk. Sonrasında ani yükseliş olmuştu. Geçen yıl yayla domatesi hava koşulları nedeniyle erken bitmişti. Bu yıl ise yayla domatesi hala devam ediyor. Bunun fiyatlar üzerinde önemli etkisi var" dedi.

Hava sıcaklıklarının yüksek seyretmesinin üretim süresini uzattığını anlatan Yılmaz, Antalya dışında Fethiye ve Ortaca bölgelerinde de ürün bulunduğunu belirtti. Yılmaz, "Şu anda hem yaylada hem sahilde domates var. Biber üretimi de başladı. Fethiye ve Ortaca'da da havaların iyi gitmesi nedeniyle üretim sürüyor. Marketlere ürün sağlayan tedarikçi firmalar Antalya yerine Fethiye veya Ortaca'dan da ürün alabiliyor. Herkes uygun fiyatlı ürünü tercih ediyor. Bu nedenle bölgelerdeki fiyatlar birbirine yaklaşıyor. Antalya halinde de genel olarak fiyatlarda düşüş yaşanıyor" diye konuştu.

SELİN ETKİSİ 1 AY SONRA GÖRÜLEBİLİR

Sel felaketleri