Petrolde tarihi çöküş! Piyasalarda tüm dengeler değişti

Küresel piyasalar yeni haftaya ABD ile İran arasında diplomatik bir çözüme ulaşılabileceği beklentisiyle başladı. Petrol fiyatları gerilerken, enflasyon ve dolar baskısının hafiflemesi altına alım getirdi.

BRENT 96,89 DOLARA GERİLEDİ

Cuma günü 100,83 dolara kadar yükselen Brent petrolün ocak vadeli varil fiyatı, günü 98,32 dolardan tamamladı. Brent petrolün varil fiyatı bugün saat 09.30 itibarıyla kapanışa göre yaklaşık yüzde 1,4 azalışla 96,89 dolara indi. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün aralık vadeli varil fiyatı 89,96 dolar oldu.

LSEG verilerine göre Brent, geçen hafta yüzde 17 değer kaybederek Kovid-19 salgınının başlangıcından bu yana en sert haftalık düşüşünü yaşadı. ABD’deki ara seçimlerin ardından 4 Kasım’da gün içinde 94 doların altına inen Brent, 4 Eylül’den bu yana, yani yaklaşık 2 ayın en düşük seviyesini gördü. Aynı gün 7 Ekim’den bu yana ilk kez 100 doların altına inen Brent, 5 Kasım’da 93,22 dolara kadar geriledi.

YAKLAŞIK 2,5 HAFTADA 20 DOLAR KAYBETTİ

Brent, ekim ayının sonlarında Hürmüz Boğazı yakınlarındaki tanker saldırılarının ardından 116 doların üzerine çıkmıştı. Böylece petrol, yaklaşık 2,5 haftada varil başına 20 dolara yakın değer kaybetti. Sert düşüşe rağmen Brent, yıla 60,75 dolardan başladığı için yılbaşına göre hâlâ yaklaşık yüzde 60 yukarıda bulunuyor.

TRUMP: SALDIRI İHTİMALİ SON DERECE DÜŞÜK

ABD Başkanı Donald Trump, CNN’e verdiği mülakatta, İran’ın nükleer programı ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına ilişkin müzakerelerde ilerleme sağlanması halinde ABD’nin İran’a yeniden saldırmasının “son derece düşük bir ihtimal” olduğunu söyledi.

İran’ın ekonomik açıdan çöktüğünü öne süren Trump, “İran başarısız bir ülke. Bu yıl yüzde 301 enflasyon var. ABD saldırısının gerekli olma ihtimali son derece düşük. Gerekirse yapardım ama onlara çok sert vurduk” ifadelerini kullandı.

“38 KÖPRÜYÜ BİR SAATTE YIKABİLİRİZ” İDDİASI

ABD’nin yeniden saldırması durumunda İran içindeki altyapı hedeflerinin belirlendiğini aktaran Trump, “Listemizde, kelimenin tam anlamıyla bir saat içinde yıkabileceğimiz 38 köprü var. Vurursak hepsi yıkılacak” dedi.

İran’ın altyapısını yok etmeyi tercih etmeyeceğini kaydeden Trump, “Bunu yapmak istemiyorum çünkü esasen yeniden inşa etmek 10 yıl sürer, köprüleri yıkmayı sevmiyorum, inşa edilmesi en zor şey bir köprüdür” diye konuştu. Trump, ABD saldırılarına karşı İran’ın savunma kabiliyetinin bulunmadığını ve bu ülkenin hava savunmasının yok edildiğini de iddia etti. Trump, petrol ve benzin fiyatlarını yükselten çatışmanın Cumhuriyetçilerin ara seçimlerdeki yenilgisinde payı olduğunu da kabul etti.

ARA SEÇİM SONUÇLARI İRAN POLİTİKASINI ETKİLEYEBİLİR

Geçen hafta ABD’de yapılan ara seçimlerde Demokratların Kongre’nin iki kanadında da çoğunluğu elde etmesi, Washington yönetiminin İran politikasında değişikliğe gidebileceği beklentilerini güçlendirdi. Piyasalarda, Kongre’nin Trump’ı İran çatışmasını sona erdirmeye zorlayacağı yönündeki beklentiler petrolün geçen haftaki sert düşüşünde etkili oldu.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Cumhuriyetçilerin seçimlerde yaşadığı kayıpları İran ile süren çatışmalara bağlarken, Demokratların önde gelen isimlerinden Chuck Schumer ve Hakeem Jeffries savaşın sona erdirilmesi çağrısında bulundu.

ERAKÇİ: BİRAZ BEKLEMELİYİZ

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ise ABD’deki ara seçimlerin ardından diplomatik temasların yavaşladığını belirterek, müzakerelerin devamı için uygun koşulların oluşmasını beklediklerini söyledi. Arabulucuların ziyaretlerine ilişkin soruya Erakçi, “Birkaç gündür arabulucularda geliş gidiş olmadı. Bunun sebebi, ABD’deki seçim sonuçlarının herkesi şok etmesiydi. Bu biraz geçmeli. Atmosfer uygun olmalı. Biraz beklemeliyiz” yanıtını verdi.

HÜRMÜZ’DE TANKER İDDİASI DÜŞÜŞÜ SINIRLIYOR

Hürmüz Boğazı’nda petrol taşımacılığına yönelik risklerin sürmesi ise fiyatlardaki düşüşü sınırlıyor. İran Ordusu Deniz Kuvvetleri dün yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı’nın doğusunda seyir sistemlerini kapatarak izin verilmeyen bölgede hareket ettiği belirtilen bir petrol tankerinin deniz mayınına çarpması sonucu alev aldığını duyurdu. Reuters, iddiayı bağımsız olarak hemen doğrulayamadığını bildirdi.

İran Deniz Kuvvetleri, tüm tehditler ortadan kalkmadıkça boğazın kurallara uymayan gemilere kapalı kalacağı uyarısında bulundu. İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) da aynı gün, boğazın “izinsiz” rotasında mayınlara çarpan üçüncü tankerin alev aldığını öne sürdü.

Diplomasi beklentisinin yanında arz-talep dengesi de fiyatları aşağı çekiyor. JPMorgan, küresel petrol arzının eylül ayında tüketimi günlük 1,1 milyon varil aştığını tahmin ederken, ekim ayı için bu fazlanın günlük 1,4 milyon varile çıktığını öngördü. Banka, savaşın başlamasından bu yana küresel petrol talebinin günlük yaklaşık 3,3 milyon varil azaldığını hesapladı.

Irak Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin ise ülkesinin, Irak petrolünün Hürmüz Boğazı’ndan Umman yakınlarındaki bir deniz koridoru üzerinden ihraç edilmesi için ABD ile mutabakata vardığını açıkladı. Hüseyin, savaş ve ihracattaki aksamalar nedeniyle Irak’ın kaybının 60 milyar dolara ulaştığını belirtti.

KÜRESEL BANKALAR İKİ YÖNLÜ RİSKE DİKKAT ÇEKİYOR

Yükseliş riski de masada duruyor. Goldman Sachs, aralık ayı Brent tahminini varil başına 105 dolara, 2027 ortalama tahminini ise 88 dolara yükseltti. Banka, Körfez üretiminin 2025 seviyelerinin günlük 3,5 milyon varil altında kalması halinde fiyatların 140 dolara çıkabileceği uyarısında bulundu. Brent petrolde teknik olarak 97,19 doların direnç, 96,09 doların ise destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.

PETROL DÜŞTÜ, ALTIN YÜKSELDİ

Petroldeki gerileme altın fiyatlarına yükseliş olarak yansıdı. Spot altın, Türkiye saatiyle 07.20 itibarıyla yüzde 1,3 değer kazanarak ons başına 4 bin 120 dolara çıktı. Ons altın saat 10.00 itibarıyla 4 bin 118 dolardan işlem görüyor.

Yurt içinde de serbest piyasada gram altın, yüzde 1,17 artışla 6 bin 633 liradan işlem görüyor. Çeyrek altın 10 bin 845 liradan, Cumhuriyet altını ise 43